Piekuren van 112-meldingen in Nederland

Waarom hulpdiensten in golven werken

Een dag op de meldkamer kent een ritme dat al jaren hetzelfde patroon laat zien. Vanaf zes uur 's ochtends loopt het volume geleidelijk op, met een eerste duidelijke piek rond de ochtendspits. Forensen die in het verkeer terechtkomen, mensen die net zijn opgestaan en pijn op de borst krijgen, en ouderen die thuis vallen na het uit bed komen: het zijn drie verschillende oorzaken die in hetzelfde uur samenvallen.

23% van alle meldingen vallen tussen 18:00 tot 22:00. Het is geen toeval dat dit venster eindigt voordat de huisartsenposten hun avonddienst overnemen. Tussen het sluiten van de reguliere huisartsenpraktijk en het opstarten van de spoedpost is er een uur waarin de drempel voor 112 effectief lager ligt. Mensen wachten een ongemak liever niet uit, en de melding komt dan bij de regionale ambulancevoorziening binnen in plaats van bij de huisarts.

De brandweer kent een iets ander ritme. Branden ontstaan vaker tegen het einde van de middag, wanneer keukens vol zijn met voedselbereiding en pannen op het vuur staan. Schoorsteenbranden pieken in de winterperiode in de avonduren. Buitenbranden, zoals duingebrand of natuurbranden, hebben hun eigen seizoen en hoeven zich niet aan de menselijke klok te houden.

De politie heeft het drukst in de avonduren en het weekendnacht. Burenruzies, overlast in de horeca, kleine vechtpartijen op straat en mishandelingen pieken tussen 22:00 en 04:00 op vrijdag en zaterdag. Dat patroon ligt al decennia stabiel en wijkt nauwelijks af tussen grote steden en provinciegemeenten.

Voor de KNRM is het seizoen belangrijker dan het uur. In de zomer zijn watersport, zwemmen en strandrecreatie verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de meldingen. Tussen oktober en april ligt het volume veel lager en zijn de meldingen vaker scheepvaartgerelateerd dan recreatief.

Wat je niet ziet in de grafiek

De uurverdeling laat het aantal alarmeringen zien, niet de ernst. Een drukke avond met veel kleine politiemeldingen oogt op de grafiek hetzelfde als een rustige nacht met een enkele zware traumamelding. Voor het verloop van de zorgcapaciteit is dat een belangrijk nuanceverschil: het is de combinatie van volume en ernst die meldkamers vroeg of laat dwingt op te schalen.

Wat we ook niet zien zijn de bagatel-meldingen die door de triagecentralist worden afgevangen. Die komen nooit als P2000 naar buiten en blijven dus buiten dit overzicht. Wat je hier ziet is het werk dat de meldkamer wel daadwerkelijk aan een hulpverleningseenheid heeft toegewezen.