GRIP 1 t/m 5: betekenis en wie de leiding heeft
Kort antwoord
- GRIP:
- Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure.
- GRIP 1 en 2:
- multidisciplinaire operationele coördinatie op en rond het incident.
- GRIP 3 en 4:
- bestuurlijke afstemming via een gemeentelijk of regionaal beleidsteam.
- GRIP 5:
- coördinatie tussen meerdere veiligheidsregio's.
GRIP beschrijft hoe hulpdiensten, overheden en andere crisispartners hun samenwerking organiseren wanneer de gewone werkwijze niet volstaat. De structuur is geen afzonderlijke wet, maar staat in de regionale crisisplannen van de 25 veiligheidsregio's.
Geen starre ladder
De cijfers lijken op een vaste ladder, maar moderne crisisplannen bieden ruimte voor flexibele opschaling. Teams en functies worden geactiveerd op basis van het werk dat nodig is. Niet ieder incident doorloopt dus achtereenvolgens alle niveaus en een hoger nummer is geen eenvoudige maat voor de ernst van een incident.
GRIP 1: coördinatie op de incidentlocatie
Bij GRIP 1 wordt doorgaans een Commando Plaats Incident, het CoPI, ingericht. Vertegenwoordigers van de betrokken disciplines stemmen daar de aanpak op de incidentlocatie af. Het CoPI staat onder leiding van een Leider CoPI. Dat is niet dezelfde functie als de Regionaal Operationeel Leider.
GRIP 2: regionale operationele coördinatie
Bij GRIP 2 is ook coördinatie nodig voor effecten die niet alleen vanaf de incidentlocatie kunnen worden overzien en aangestuurd. Een Regionaal Operationeel Team, het ROT, werkt onder leiding van de Regionaal Operationeel Leider. Het ROT verzamelt informatie, stemt de operationele aanpak af en adviseert het bestuur.
GRIP 3: Gemeentelijk Beleidsteam
Bij GRIP 3 wordt een Gemeentelijk Beleidsteam, het GBT, gevormd voor bestuurlijke afstemming. Het team adviseert de burgemeester over maatregelen en communicatie. De gemeente “neemt” het incident dus niet over van de hulpdiensten; operationele en bestuurlijke rollen lopen naast elkaar.
GRIP 4: meer dan plaatselijke betekenis
Bij GRIP 4 is sprake van een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis, of ernstige vrees daarvoor. De voorzitter van de veiligheidsregio roept een Regionaal Beleidsteam, het RBT, bijeen. De Wet veiligheidsregio's geeft de voorzitter dan de specifiek in artikel 39 genoemde bevoegdheden. Dat is preciezer dan zeggen dat alle bevoegdheden van burgemeesters worden overgenomen.
GRIP 5: bovenregionale coördinatie
GRIP 5kan worden gebruikt bij een ramp of crisis die meerdere veiligheidsregio's raakt en gezamenlijke bestuurlijke coördinatie vraagt. Eén veiligheidsregio coördineert de bovenregionale aanpak. De voorzitters van de betrokken regio's behouden ieder het bevoegd gezag binnen hun eigen regio.
GRIP 5 betekent dus niet automatisch dat het Rijk het gezag overneemt. De nationale crisisorganisatie kan parallel worden geactiveerd, maar is een afzonderlijke structuur met eigen verantwoordelijkheden.
GRIP en P2000
Een GRIP-code kan expliciet in een P2000-alarmering voorkomen. Veel alarmeringen op hetzelfde adres zijn op zichzelf echter geen bewijs dat officieel is opgeschaald. P2000 toont inzetberichten, niet alle bestuurlijke besluiten. Controleer voor bevestiging de veiligheidsregio, gemeente of betrokken hulpdienst.
Officiële bronnen
Veelgestelde vragen
- Waar staat GRIP voor?
- GRIP staat voor Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure. Veiligheidsregio’s leggen met GRIP vast hoe multidisciplinaire leiding en coördinatie bij een groot of complex incident worden georganiseerd.
- Hoeveel GRIP-niveaus zijn er?
- De gebruikelijke indeling loopt van GRIP 1 tot en met GRIP 5. GRIP 1 en 2 richten zich vooral op operationele coördinatie. Bij GRIP 3 en 4 worden gemeentelijke of regionale bestuursteams betrokken. GRIP 5 coördineert tussen meerdere veiligheidsregio’s. De nationale crisisorganisatie is een afzonderlijke structuur.
- Wie kondigt een GRIP-niveau af?
- Dat is vastgelegd in het regionale crisisplan en verschilt naar niveau en regio. Operationeel bevoegde functionarissen kunnen de eerste niveaus activeren. De burgemeester besluit formeel over GRIP 3; bij een crisis van meer dan plaatselijke betekenis roept de voorzitter van de veiligheidsregio het Regionaal Beleidsteam bijeen.
- Neemt het Rijk bij GRIP 5 het gezag over?
- Nee. Bij GRIP 5 behouden de voorzitters van de betrokken veiligheidsregio’s het bevoegd gezag in hun eigen regio. Eén regio coördineert de gezamenlijke bovenregionale aanpak. Nationale crisisbesluitvorming kan daarnaast afzonderlijk worden geactiveerd.
- Is GRIP een wettelijke regeling?
- De GRIP-structuur zelf is geen wet. Zij is opgenomen in de regionale crisisplannen. De Wet veiligheidsregio’s regelt wel bevoegdheden en verplichte teams bij een ramp of crisis van meer dan plaatselijke betekenis.
- Kun je GRIP herkennen aan veel P2000-meldingen?
- Nee, niet betrouwbaar. Een GRIP-code kan expliciet in een alarmering staan, maar een stapeling van P2000-berichten bewijst geen officiële opschaling. Controleer berichtgeving van de veiligheidsregio, gemeente of hulpdienst.
Bel 112 bij acuut gevaar.
De meldkamer en veiligheidsregio bepalen of multidisciplinaire opschaling nodig is.